Κούρδικα Εμπόδια στο Άλμα του “Σουλτάνου”

 

Screen Shot 2015-06-06 at 1.52.05 PMΕίναι αυτές οι λεπτομέρειες γεμάτες ουσία που καθιστούν τις αυριανές Τούρκικες εκλογές μητέρα όλων των μαχών για την γειτονική χώρα. Μερικές εβδομάδες πριν από τις Τούρκικες εκλογές κυκλοφόρησε ένα τραγούδι με την διάσημη τραγουδίστρια Σεζεν Ακσου να τραγουδάει υπέρ του HDP (Δημοκρατικό Κόμμα Πολιτών). Οι στίχοi, φουλ μελόδραμα, περιγράφουν άγονα χωράφια με στάχυα που δεν μπορούν να μεγαλώσουν και ξηρασία που στεγνώνει ακόμα και τα δάκρυά των ανθρώπων. Και μετά τα χώνει πιο πολύ λέγοντας ότι τα νανουρίσματα των παιδιών είναι παραμύθια για ήρωες, όταν ο κόσμος που ζούνε είναι γεμάτος αίμα και καταπίεση. Δεν χρειάζεται και πολύ για να καταλάβει κανείς ποιοι είναι οι ήρωες των παραμυθιών στο τραγούδι της Ακσου και γιατί αυτή υποστιριζεί τόσο αντοιχτά το HDP.

Μόλις δύο χρόνια

To HDP δημιουργήθηκε πριν από δυο χρόνια βασικά από μέλη του Κουρδικού κόμματος για την Ειρήνη και την Δημοκρατία συν διάφορες αριστερές, οικολογικές, φεμινιστικές, διεμφυλικες και εθνοτικες πολιτικές οργανώσεις. Μέσα σε αυτά τα δυο χρόνια υιοθετώντας ένα προοδευτικό προφίλ έχει γίνει πόλος έλξης για πάρα πολλούς πολιτικά άστεγους Τούρκους που ασφυκτιούν από την κοινωνική και πολιτική αυταρχική στροφή που εδώ και χρόνια έχει αρχίσει να επιβάλει η κυριαρχία του Ταγιπ Ερντογαν στα πολιτικά πράγματα. Σε αυτές τις εκλογές θα είναι επίσης καi το τελευταίο ανάχωμα για όσους θέλουν να σταματήσουν τις ηγεμονικές φιλοδοξίες του Ερντογαν. Το σενάριο θέλει το AKP (Κόμμα για την Δικαιοσύνη και Ανάπτυξη) να κερδίζει συντριπτική κοινοβουλευτική πλειοψηφία, να προχωρά σε ευρεία Συνταγματική αναθεώρηση παραχωρώντας μεγάλες εξουσίες στον Πρόεδρο, καθιστώντας τον Ερντογαν κυρίαρχο του πολιτικού παιχνιδιού για ακόμα μια δεκαετία. Αυτό θα είναι το άλμα της Τουρκίας «μπροστα και πέρα από το επίπεδο του σύγχρονου πολιτισμου» σύμφωνα με τον ίδιο τον. Με απλά μαθηματικά καταλαβαίνει κανείς τι παίζεται. Εάν το HDP πιάσει το εκλογικό όριο του 10% και μπει στην Βουλή τότε το όνειρο του Ερντογαν θα γίνει άπιαστο, εάν όχι το εκλογικό σύστημα δίνει όλες τις ψήφους στο επόμενο κόμμα σε κάθε περιφέρεια, και στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό θα είναι το AKP. Το σιδερένιο χέρι του Ερντογαν Από το πολιτικό Τσελεμεντέ δεν λείπουν και τα ακόμα πιο νοσηρά σενάρια. Αρκετοί φαίνεται να πιστεύουν ότι ακόμα και να περάσει το 10% το HDP οι Κουρδοι ηγέτες θα προτιμήσουν να συναλαχθουν με τον Ερντογαν στηρίζοντας την μετάβαση εκτελεστικών εξουσιών σε εάν Προεδρικό σύστημα με αντάλλαγμα αυξημένη αυτονομία και προνόμια για τις Κουρδικες περιφέρειες. Δύσκολο να διαπιστώσει κανείς πόσες δώσεις αλήθειας έχει μια τέτοια θεωρία συνωμοσίας και από ποιους διακινείται ωστόσο πρόκειται για κάτι που θα πολλαπλασίαζε την πολιτική πόλωση στην χώρα.

Ήρεμη ατμόσφαιρα

Η ατμόσφαιρα ίσως φαίνεται πιο ήρεμη από άλλες χρόνιες αλλά παραμένει εκρηκτική. Σε ανταπόκριση της πριν λίγες ημέρες από την Κωνσταντινούπολη για το περιοδικό The Nation η Μαρία Μαργαρωνης θα αναφέρει «Πανω από 70 άνθρωποι (περιλαμβανόμενων και ενός αγοριού 16 χρονών) έχουν διωχθεί γιατί προσέβαλαν τον Ερντογαν από τότε που εκλέχθηκε Πρόεδρος τον περασμένο Αύγουστο, το AKP ξοδεύει παράνομα δημόσιους πόρους για την πολυτελή προεκλογική του καμπάνια, βόμβες εκρηγνύονται στα γραφεία του HDP, το κόμμα (AKP) εχει στενέψει τον έλεγχο του πάνω στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Οι συνωμοσίες θεωρίας που παράγει η κυβέρνηση απλώνονται σαν αόρατο αεριο».

Δύο ειδικοί απαντούν

ΑΜΠΕΡΙΝ ΖΑΜΑΝ, ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ «Το έλλειμμα παραμένει υψηλό και ο πληθωρισμός αυξάνεται»

Μπορεί το HDP να αμφισβητήσει πραγματικά τη στρατηγική του Ερντογάν, ακόμη κι αν κερδίσει το όριο του 10%;

Το κύριο σημείο δεν είναι η αμφισβήτηση του AKP. Εάν το HDP μπει στο Κοινοβούλιο, δεν αναμένεται να κερδίσει περισ- σότερες από περίπου 60 έδρες. Αυτό που κάνει την επιτυχία του HDP κρίσιμη είναι το γεγονός ότι θα κόψει το μερίδιο του ΑΚΡ. Στο παρελθόν οι Κούρδοι κατέβαιναν στις εκλογές ως ανεξάρτητοι παίρνοντας ποσοστό γύρω από το ελάχιστο εκλογικό όριο του 10%. Ως εκ τούτου, το ΑΚΡ, που ήταν το δεύτερο δημοφιλέστερο κόμμα μεταξύ των Κούρδων, έπαιρνε το μεγαλύτερο μέρος των βουλευτικών εδρών που αντιστοιχούσαν σε αυτούς τους ψηφοφόρους.

Οι εκλογές αυτές πρόκειται να απεικονίσουν τις κοινωνικές διαιρέσεις που αναδεί- χθηκαν τα προηγούμενα χρόνια σε συγκεκριμένη πολιτική δυναμική; Πόσο κρίσιμο θα μπορούσε να είναι αυτό για την τουρκική κοινωνία;

Αυτές οι εκλογές είναι ζω- τικής σημασίας για δύο λόγους. Ο ένας είναι το γεγονός ότι, αν οι Κούρδοι έχουν απο- κλειστεί και το ΑΚΡ πάρει αρκετές έδρες για να αλλάξει το Σύνταγμα και να δώσει στον Ερντογάν εκτελεστικές αρμοδιότητες, κρίνοντας από τα πρόσφατο παρελθόν του, υπάρχει κάθε λόγος να πιστεύουμε ότι η Τουρκία θα προχωρήσει ακόμα περισσότερο προς τον αυταρχισμό. Και πάλι, αν οι Κούρδοι αποκλειστούν, η ειρηνευτική διαδικασία μπορεί να καταρρεύσει, μπορεί να ξεσπάσουν φαινόμενα βίας και αυτό θα ήταν αποσταθεροποιητικό.

Ποια είναι τα πιο σημαντικά κοινωνικά ζητήματα που μπορούν να επηρεάσουν αυ- τές τις εκλογές και πώς;

Ο πιο σημαντικός παράγοντας είναι η οικονομία. Τo ΑΚΡ οφείλει την πρωτοφανή επιτυ- χία του στην καλή οικονομική διαχείριση, στην ισχυρή ανάπτυξη και τη χειραφέτηση – ενσωμάτωση των πληθυσμών της Ανατολίας. Ομως, τα πράγματα έχουν αρχίσει να αλλάζουν. Η ανάπτυξη έχει επιβραδυνθεί στο 3%. Το τρέχον έλλειμμα παραμένει υψηλό, ο πληθωρισμός αυξάνεται, καθώς και η ανεργία. Και οι άνθρωποι αρχίζουν να αισθάνονται τις επιπτώσεις.

Ορισμένοι φαίνεται να πιστεύουν ότι το ΑΚΡ θα μπορούσε να προσπαθήσει να διεκδικήσει ακανόνιστη πίεση προκειμένου να επηρεάσει τα αποτελέσματα των εκλογών. Είναι αυτό δυνατό;

Υπάρχουν ανησυχίες ότι το ΑΚΡ θα μπορούσε να αναζητήσει τρόπους να παίξει με τα αποτελέσματα. Η Τουρκία, όμως, έχει ιστορικό καθαρών εκλογών και έτσι θα ήταν πάρα πολύ ριψοκίνδυνο να το επιχειρήσει.

ΚΕΡΕΜ ΟΚΤΕΜ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ – ΤΟΥΡΚΟΛΟΓΟΣ, ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΟΞΦΟΡΔΗ

«Πολωμένοι σε τέσσερις πολιτικές οικογένειες οι ψηφοφόροι»

Μπορεί το HDP να αμφισβητήσει πραγματικά τη στρατηγική του Ερντογάν, ακόμη κι αν κερ- δίσει το όριο του 10%;

Μπορεί. Εάν το HDP περάσει το κατώφλι, το ΑΚΡ θα χάσει την πλειοψηφία του στη Βουλή και την ελπίδα να κάνει συνταγματικές αλλαγές. Σε αυτή την περίπτωση, το σχέδιο του προέδρου Ερντογάν να μετατρέψει τη χώρα σε αυταρχικό προεδρικό καθεστώς θα καταστεί αδύνατο. Το ΑΚΡ θα έχει χάσει την πρώτη εκλογική μάχη (παρά το 40%-45% που αναμένεται στην ψηφοφορία) και ο συμβολικός αντίκτυπος θα είναι σημαντικός.

Οι εκλογές αυτές πρόκειται να απεικονίσουν τις κοινωνικές διαιρέσεις των προηγούμενων χρόνων σε συγκεκριμένες πολιτικές δυναμικές; Πόσο κρίσιμο θα μπορούσε να είναι αυτό για την τουρκική κοινωνία;

Ναι, σε ορισμένο βαθμό. Οι ψηφοφόροι της Τουρκίας είναι πλέον πολωμένοι σε τέσσερις πολιτικές οικογένειες, όπου η ταυτότητα έχει σημασία όσο η ιδεολογία. Το ΑΚΡ συμβολίζει τη συντηρητική, καπιταλιστική για σουνίτες μουσουλμάνους mainstream, το CHP τις κοσμικές μεσαίες τάξεις και τμήματα του πληθυσμού των Αλεβιτών, το MHP (Κόμμα Εθνικής ∆ράσης) εκφράζει μέρος του τουρκικού εθνικού τμήματος και, τέλος, το HDP μιλά για το φιλοκουρδικό. Η μεγάλη εξαίρεση είναι, ωστόσο, το HDP, το οποίο ήταν σε θέση να ενσωματώσει την προοδευτική Αριστερά της δυτικής Τουρκίας και ως εκ τούτου έχει μεταμορφωθεί από φιλοκουρδικό κόμμα σε παντουρκικό.

Ποια είναι τα πιο σημαντικά κοινωνικά ζητήματα που μπορούν να επηρεάσουν αυτές τις εκλογές και πώς;

Τα εκλογικά μέτωπα είναι πλέον σχετικά σαφή και το ποσοστό των αναποφάσιστων έχει συρρικνωθεί σε περίπου 5%. Η απόφαση του εν λόγω 5%, ωστόσο, έχει σημασία: Θα αποφασίσει αν, για παράδειγμα, το HDP παίρνει πάνω από το όριο. Τα κοινωνικά ζητήματα δεν είναι στην πρώτη γραμμή της προεκλογικής εκστρατείας φέτος. Στη δυτική Τουρκία το HDP έχει βασίσει την εκστρατεία του σε μια προοδευτική κοινωνική ατζέντα που περιλαμβάνει από τα δικαιώματα των γκέι και των γυναικών έως μια αντι- εθνικιστική, αντι-νεοφιλελεύθερη πολιτική συγκρίσιμη με εκείνη του ΣΥΡΙΖΑ.

Ορισμένοι φαίνεται να πιστεύουν ότι το ΑΚΡ θα μπορούσε να προσπαθήσει να διεκδικήσει ακανόνιστη πίεση, προκειμένου να επηρεάσει τα αποτελέσματα των εκλογών. Είναι αυτό δυνατό;

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι η εκλογική απάτη πρέπει να αναμένεται σε αρκετές περιπτώσεις της εκλογικής διαδικασίας. Στις δημοτικές εκλογές του 2014 εμφανίστηκαν αρκετές περιπτώσεις εκλογικής απάτης από το AKP στην εκλογή αξιωματούχων. Η εκλογή αυτή είναι πράγματι υπαρξιακή για το AKP και τέτοια φαινόμενα είναι πιο αναμενόμενα στις επαρχίες όπου η διακύμανση ψήφων μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια ενός ή περισσότερων εδρών για το AKP στο Κοινοβούλιο. Ιδιαίτερα οι κουρδικές επαρχίες βρίσκονται σε κίνδυνο, καθώς το ΑΚΡ θα κάνει τα πάντα για να κρατήσει το HDP κάτω από το όριο του 10%. Η απειλή της νοθείας αναφέρεται σε κάθε βήμα της διαδικασίας – από την ψηφοφορία και την καταμέτρηση των ψήφων έως τη μεταφορά τους στις επαρχιακές εκλογικές επιτροπές για την τελική καταχώριση των εν λόγω τοπικών αποτελεσμάτων στην εθνική βάση δεδομένων.

http://wp.me/p3HsmP-bU

Δημοσιεύτηκε στην ‘Επένδυση’ 07.06.2015

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s