«Σκοτεινό» Ευρωκοινοβούλιο βλέπει η ∆ιεθνής ∆ιαφάνεια

Screen Shot 2015-04-05 at 7.46.58 PM

Την Πέμπτη 26 Μαρτίου ο επικεφαλής του γραφείου της ∆ιεθνούς ∆ιαφάνειας στις Βρυξέλλες Καρλ Ντόλαν εμφανίστηκε σε μια ακρόαση του Ευρωκοινο- βουλίου οργανωμένη από τέσσερις διαφορετικές επιτροπές. Σκοπός του ήταν να παρουσιάσει και να αναλύσει τα ευρήματα έρευνας του οργανι- σμού σχετικά με το έλλειμμα διαφάνειας στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Η έκθεση της ∆ιεθνούς ∆ιαφάνει- ας, αποτελούμενη από 250 σελίδες, που εξέταζε λεπτομερώς ευρωπαϊκούς θεσμούς, υπηρεσίες και νομικά μορφώματα, είχε κυκλοφορήσει τον Απρίλιο του 2014. Το γεγονός ότι χρειάστηκε ένας ολόκληρος χρόνος για να φτάσει έως τις επιτροπές του Ευρωκοινοβουλίου δεν πέρασε απαρατήρητο από τον Ντόλαν, που μι- λώντας στον Euobserver παρομοίασε την ακρόαση με την αναμονή ενός λεωφορείου: «Περιμένεις για έναν ολόκληρο χρόνο μια επιτροπή και μετά έρχονται τέσσερις μαζί». Το κείμενο της έκθεσης αναλύει θέματα διαφάνειας στη νομοθετική διαδικασία, ζητήματα σύγκρουσης συμφερόντων, αλλά και πόσο επαρκείς είναι οι διαδικασίες που προβλέπονται για τη διευκόλυνση μαρτύρων σε θέματα δημόσιου συμφέροντος (Whistlerblowers).

Μεγάλο ενδιαφέρον προκάλεσε η υπενθύμιση του Ντόλαν ότι το Ευρωκοινοβούλιο ήταν ο μοναδικός θεσμός που αρνήθηκε να συνεργαστεί με τον οργανισμό κατά τη διάρκεια της έρευνας. Μην ξεχνώντας την σοβαρότητα του θεσμού, κατά την ακρόασή του ο Ντόλαν συνέχισε περιγράφοντας ότι το Ευρωκοινοβούλιο αρνείται να επιβάλλει κυρώσεις σε ευρωβουλευτές που παραβαίνουν τον κώδικα δεοντολογίας του θεσμού. Πρόκειται για κανόνες των οποίων την εφαρμογή επιβλέπει μια συμβουλευτική επιτροπή, η οποία στο παρελθόν έχει προτείνει κυρώσεις για συγκεκριμένες περιπτώσεις. Τις οποίες, ωστόσο, ο πρόεδρος του θεσμού Μάρτιν Σουλτς, γνωστός για τη συχνότητα με την οποία εγκαλεί ευρωπαϊκές χώρες όταν δεν τηρούν τους κανόνες που έχουν συμφωνήσει με τους εταίρους τους, δεν εφάρμοσε ακόμα και σε περιπτώσεις που οι όροι του κώδικα είχαν ολοφάνερα παραβιαστεί.

Για την ιστορία, το Ευρωκοινοβούλιο θέσπισε τον κώδικα δεοντολογί- ας μόλις το 2011, όταν μέλη του πιάστηκαν να χρηματίζονται με αντάλλαγμα την προώθηση τροπολο- γιών από δημοσιογράφους που εμφανίζονταν ως λομπίστες πολυεθνικών. Σύμφωνα με τον Ντόλαν, η απροθυμία του Ευρωκοινοβουλίου να ελεγχθεί και να εφαρμόσει τους δικούς του κανόνες αποτυπώνει μια κουλτούρα που βασίζεται σε δύο χαρακτηριστικά: Μια «ανεμελιά» σχετικά με την αυτορρύθμιση του θεσμού και μια αντίληψη «εμείς εναντίων αυτών» σε όσους υποδεικνύουν ανάλογα ζητήματα.

Εμιλι Ο’Ρέιλι: Προστατεύστε τους μάρτυρες

ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ Μαρτίου η Ευρωπαία διαμεσολαβητής Εμιλι Ο’Ρέιλι δημοσίευσε τα ευρή- ματα της δικής της έρευνας σχετικά με την υποχρέωση των ευρωπαϊκών θεσμών να θεσπίσουν κανόνες που θα προστατεύουν και θα ενθαρρύνουν μάρτυρες δημόσιου συμφέροντος να έρθουν σε επαφή με τις Αρχές. Από τους εννέα θεσμούς μόνο δύο είχαν ανταποκριθεί σε αυτή την υποχρέωση που έχει θεσμοθετηθεί από τις αρχές του 2014. Μεταξύ των θεσμών που βρέ- θηκαν εκτεθειμένοι σε αυτό το θέμα ήταν και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικών Υποθέσεων (EEAS – υπεύθυνη για ζητήματα Εξωτερικής Πολιτικής της Ε.Ε.), με την οποία η Ο’Ρέιλι βρέθηκε αντιμέτωπη και πριν από μερικούς μήνες, σε μια χαρακτηριστική υπόθεση έλλειψης μέτρων προστασίας μιας μάρτυρος που έθεσε ζήτημα θεσμικής διαφθοράς. Επρόκειτο για τη Βρετανίδα εισαγγελέα Μαρία Μπαμίε, μέλος της Ευρωπαϊκής Αποστολής για τη νομική και δικαστική συνδρομή των Αρχών του Κοσόβου (EULEX). Αρχές Νοεμβρίου του 2014, έπειτα από δημοσιεύματα στην Πρίστινα σχετικά με χρηματισμό δικαστών και μελών της EULEX για την αλλοίωση υποθέσεων, η εισαγγελέ- ας απομακρύνθηκε από τη θέση της. Η ίδια κατήγγειλε την απομάκρυνσή της ως τιμωρία για την καταγγελία των παρατυπιών και αρνήθηκε ότι είχε δώσει ντοκουμέντα σε δημοσιογράφους. Η EULEX απάντησε ότι η απομάκρυνση της Μπαμίε έγινε στο πλαίσιο προγραμματισμένων περικοπών.

Ερευνα των καταγγελιών

Η Ο’Ρέιλι αποφάσισε να ερευνήσει εάν η EULEX είχε εξετάσει ως όφειλε επαρκώς τις καταγγελίες της Μπαμίε, που εκκρεμούσαν από το 2012. Το αποτέλε- σμα της έρευνας της διαμεσολαβητή δημοσιεύτηκε έναν μήνα αργότερα, φέρνοντας στο φως ένα -αν μη τι άλλο- εντυπωσιακό εύρημα: «Ενώ οι σχετικές κα- ταγγελίες για παρατυπίες εμφανίζονται να έχουν κατατεθεί αρχικά σε μία αναφορά που κατέθεσε στην EULEX μία εισαγγελέας της EULEX (η Μπαμίε), ούτε η EULEX ούτε η EEAS έχουν στην κατοχή τους αυτή την αναφορά. ∆εν είναι ξεκάθαρο τι έγινε με αυτή». ∆εν επρόκειτο για την πρώτη φορά που η Ευρωπαία διαμεσολαβητής εξέθετε ανεπανόρθωτα τα φαινόμενα αδιαφάνειας εντός των ευρωπαϊκών δομών. Στο πα- ρελθόν η Ο’Ρέιλι έχει αναλάβει σειρά πρωτοβουλιών για να ενισχύσει τη διαφάνεια και τη δυνατότητα ελέγχου των θεσμών. Μόλις πριν από δύο εβδομάδες επανήλθε προτείνοντας στην επιτροπή συγκεκριμένες τροποποιήσεις στους κανονισμούς που εγγυώνται τη διαφάνεια στο μείζον θέμα της διαρκούς μετάβασης πολιτικών στελεχών από τον ιδιωτικό τομέα προς την επιτροπή ή και αντίστροφα (θέμα γνωστό και ως «the EU Revolving Door»). Πρόκειται για άλλο ένα μεγάλο ζήτημα αδιαφάνειας με πολλές περιπτώσεις Ευρωπαίων επιτρόπων και άλλων σημαντικών στελεχών των ευρωπαϊκών θεσμών που μετά το πέρας της θητείας τους δουλεύουν για πανίσχυρα λόμπι και ομάδες πίεσης που εκπροσωπούν οργανωμένα οικονομικά συμφέροντα ή πρώην λομπίστες που εμφανίζονται ως σύμβουλοι και στελέχη των θεσμών. Σε σχόλιό τους σχετικά με την πρωτοβουλία της Ο’Ρέιλι, οργανώσεις στις Βρυξέλλες επευφημούσαν την επιμονή της διαμεσολαβητή στο θέμα αυτό και απευθυνόμενοι στην επιτροπή την καλούσαν «να υιοθετήσει τις προτάσεις για δημοσίευση συγκεκριμένων λεπτομερειών, όπως είναι το όνομα, οι παλιές αρμοδιότητες και ο νέος ρόλος» στελεχών που περνούν την «περιστρεφόμενη πύλη», αλλά και την εκτίμηση του θεσμού σχετικά με πιθανή σύγκρουση συμφερόντων. Προς το παρόν, η επιτροπή «έχει αποτύχει να ενσωματώσει μερικές από τις πιο σημαντικές προτάσεις της διαμεσολαβητή. Σε πολλές περιπτώσεις οι απαντήσεις της επιτροπής είναι γενικόλογες, μη δεσμευτικές και αγνοούν βασικά στοιχεία της διαδικασίας» επισημαίνεται στην ανοιχτή επιστολή.

Δημοσιεύτηκε στην Επένδυση 04.04.2015

http://wp.me/p3HsmP-be

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s